Gốc > NHỮNG CÂU CHUYỆN HÔM NAY VÀ MAI SAU >

Bản tuyên ngôn đại nhân, đại trí, chí quật cường



"Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa đã cho họ những quyền không ai xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”. “Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi; và phải luôn được tự do và bình đẳng về quyền lợi". 

Không phải ngẫu nhiên mà ở ngay dòng mở đầu, bản Tuyên ngôn độc lập của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa được Chủ tịch Hồ Chí Minh tuyên đọc tại Quảng trường Ba Đình vào ngày 2 tháng 9 năm 1945 lịch sử ấy, lại trích dẫn những tư tưởng nhân bản, nhân văn nổi tiếng trong Tuyên ngôn độc lập của nước Mỹ năm 1776 và Tuyên ngôn nhân quyền và dân quyền của cách mạng Pháp năm 1791. Vì đó là cơ sở pháp lý và đạo lý mà Pháp, Mỹ và cả thế giới không thể phủ nhận để suy rộng ra: "Tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng; dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do"; và đó cũng là cách tốt nhất để vạch trần sự mâu thuẫn trắng trợn giữa lời nói và việc làm của chủ nghĩa thực dân đế quốc: "Thế mà hơn 80 năm nay, bọn thực dân Pháp lợi dụng lá cờ tự do, bình đẳng, bác ái, đến cướp đất nước ta, áp bức đồng bào ta". Ngoài ra, Tuyên ngôn đã đặt những giá trị dân chủ, nhân quyền được khởi xướng từ hai cuộc cách mạng của nhân dân Mỹ và Pháp lên tầm cao của nền văn minh nhân loại cũng chính là đặt nhân dân và chính quyền của hai nước Pháp và Mỹ vào sự lựa chọn lịch sử đối với nền độc lập mới vừa giành lại được của nước Việt Nam; và cũng có nghĩa là đặt họ vào sự lựa chọn thái độ đối với những giá trị văn hóa đáng tự hào của chính đất nước và dân tộc mình. 

Sự kiện "thực dân Pháp quỳ gối đầu hàng, mở cửa nước ta rước Nhật" khi phát xít Nhật đánh Đông Dương vào mùa thu năm 1940, và sự kiện "thực dân Pháp hoặc là bỏ chạy, hoặc là đầu hàng" khi Nhật nổ súng lật đổ Pháp để độc chiếm Đông Dương vào ngày 9 tháng 3 năm 1945 cũng được Tuyên ngôn nêu ra để minh chứng một thực tế là: "Sự thật là từ mùa thu năm 1940, nước ta đã là thuộc địa của Nhật chứ không phải thuộc địa của Pháp nữa… Sự thật là dân ta đã lấy lại nước Việt Nam từ tay Nhật chứ không phải từ tay Pháp". Để từ đó dứt khoát tuyên bố "thoát ly hẳn quan hệ thực dân với Pháp, xóa bỏ hết những hiệp ước mà Pháp đã ký về nước Việt Nam, xóa bỏ tất cả mọi đặc quyền của Pháp trên đất nước Việt Nam". 

Về lập trường của Việt Nam đứng hẳn về phe Đồng minh chống phát xít, Tuyên ngôn cũng đã nêu rõ: "Trước ngày 9 tháng 3, biết bao lần Việt Minh kêu gọi người Pháp liên minh để chống Nhật. Bọn thực dân Pháp đã không đáp ứng, lại còn thẳng tay khủng bố Việt Minh hơn nữa… Tuy vậy, với người Pháp, đồng bào ta vẫn giữ một thái độ khoan hồng và nhân đạo. Sau cuộc biến động ngày 9 tháng 3, Việt Minh đã giúp cho nhiều người Pháp chạy qua biên thùy, lại cứu nhiều người Pháp ra khỏi nhà giam Nhật, và bảo vệ tính mạng và tài sản cho họ". Điều đó chẳng những nêu cao cái Nhân, Nghĩa, Trí, Dũng của dân tộc Việt Nam, của cách mạng Việt Nam, mà còn khẳng định nguyện vọng thiết tha và quyết tâm sắt đá của nhân dân ta: "Một dân tộc đã gan góc chống ách nô lệ của Pháp hơn 80 năm nay, một dân tộc đã gan góc đứng về phe Đồng minh chống phát xít mấy năm nay, dân tộc ấy phải được tự do! Dân tộc ấy phải được độc lập!… và sự thật đã trở thành một nước tự do, độc lập". 



Nhưng nguy cơ đất nước bị tái xâm lược đang ở ngay trước mắt. Những nguyên tắc dân tộc bình đẳng, tự quyết được các nước Đồng minh chống phát xít nhất trí và công nhận tại các hội nghị Tê-hê-răng và Cựu Kim Sơn đã được Tuyên ngôn dẫn ra để đòi các nước Đồng minh không thể không công nhận quyền độc lập của dân tộc Việt Nam; trên cơ sở đó, nó cũng sẽ đặt bất kỳ quốc gia nào về phía phi nghĩa, nếu họ rắp tâm xâm lược nước ta. Và lịch sử đã xảy ra không ngoài sự lo lường ấy. Hết thực dân Pháp rồi đến đế quốc Mỹ đã trắng trợn chà đạp những giá trị mà họ luôn miệng rêu rao để xua quân xâm lược nước ta. Nhưng chiến thắng Điện Biên Phủ 1954 rồi đại thắng Mùa xuân 1975 đã minh chứng cho lời cảnh báo đanh thép của Tuyên ngôn về một kết cục không thể tránh khỏi đối với kẻ xâm lược: "Toàn thể dân tộc Việt Nam quyết đem tất cả tinh thần và lực lượng, tính mạng và của cải để giữ vững quyền tự do độc lập ấy". 

Tuyên ngôn độc lập khai sinh nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa là một áng văn đại nhân, đại trí, chí quật cường; tiêu biểu nhất cho lịch sử, văn hóa và con người Việt Nam, cho tâm hồn, khí phách và trí tuệ Việt Nam, đã được soạn thảo và tuyên đọc bởi một người Việt Nam tiêu biểu nhất, vĩ đại nhất. Đó là Chủ tịch Hồ Chí Minh.

PHAN HIỀN (Hội Tâm lý Giáo dục TPHCM) 


Nhắn tin cho tác giả
Nguyễn Tiến Nam @ 23:18 16/05/2009
Số lượt xem: 2394
Số lượt thích: 0 người
 
Gửi ý kiến